Punjenje telefona

Kako produžiti trajanje baterije telefona?

24.01.2022.

Današnji mobilni telefoni su postali mali džepni računari sa više memorije i većim procesorskim resursima nego što su nekada imali desktop računari. Mogućnosti telefona prevazilaze naše potrebe. Osnovno ograničenje pametnih telefona, kao i kod njihovih starijih rođaka koji nisu bili tako pametni, je ograničen vijek i ograničeno trajanje baterija. Životni vijek baterije pametnih telefona podrazumijeva broj mjeseci i godina koji će baterija biti u upotrebi prije nego što ćemo morati da je zamjenimo, a vrijeme trajanja podrazumijeva vrijeme korišćenja telefona prije nego što budemo morali ponovo da ga napunimo. Pa, kako produžiti vijek baterije telefona?

Kod nekadašnjih telefona baterija se vrlo jedanostavno razdvajala od telefona i lako se mijenjala. Moderni telefoni imaju integrisane litijum-jonske baterije. Zamjena baterije na telefonu u servisu će vas poprilično koštati. U slučaju starijih modela pametnih telefona, investicija promjene baterije će čak biti neisplativa.

Drugi problem je ekološke prirode. Pametni telefoni su prava ekološka katastrofa. Osnovni element u svakoj bateriji je Litijum, prilično štetan materijal zbog čega se baterije moraju posebno skladištiti i uništavati ili reciklirati. Kada zamislite koliko mobilnih telefona ima na svijetu u upotrebi, shvatate koliki je to veliki problem. Produženje vijeka baterije može da pomogne prirodi na taj način da se smanji broj zamjena baterija, odnosno količina odbačenih baterija. Dakle, postavlja se važno pitanje: kako produžiti vijek baterije telefona? Na ukupan životni vijek litijum-jonske baterije u pametnom telefonu utiču mnogi faktori. Pa da krenemo rednom.

Ciklusi punjenja i pražnjenja telefona

Faktor koji presudno utiče na životni vijek baterije je broj ciklusa punjenja i pražnjenja telefona. Pod jednim ciklusom punjenja ili pražnjenja se podrazumijeva punjenje/pražnjenje baterije od 0 do 100%. Djelimična punjena se računaju kao dio ciklusa. Npr. ako napunite bateriju do 50% to je pola ciklusa. Uradite to dva puta i to je kompletan ciklus. Neki korisnici dnevno mogu da pune i prazne telefon više od jednog ciklusa, dok neki drugi manje od jednog ciklusa, u zavisnosti od načina korišćenja telefona.

Proizvođači baterija kažu da će se kapacitet baterije nakon 400 ciklusa smanjiti za 20%, odnosno moći će da uskladišti 80% energije u odnosu na prvobitno stanje. Ovo smanjenje kapaciteta baterije će se nastaviti sa povećanjem broja ciklusa. U realnosti, ova degradacija kapaciteta je i brža nego što to proizvođači navode. Kod lošijih baterija ili intenzivnog korišćenja telefona, ovaj nivo od 20% nastupa i poslije 100 ciklusa punjenja i pražnjenja. Generalno, pri prosječnom korišćenju telefona baterija će sasvim normalno raditi 1,5-2 godine. Nakon toga bi je trabalo promijeniti ako želite da zadržite iste karakteristike.

Ako možete da usporite te cikluse punjenja i pražnjenja produžićete životni vijek baterije u vašem telefonu, odnosno što manje bateriju praznite i punite ona će živjeti duže. Sa druge strane, telefon ste i kupili da bi ga koristili. Poslije godinu dana većini telefona nije dovoljno jedno punjenje litijumskih baterija,  dnevno. Poslije tri godine slabost baterije može stvoriti probleme sa stabilnošću sistema.

Nemojte da praznite bateriju do kraja

Pojedini ljudi tvrde da se povremeno baterija telefona mora potpuno isprazniti i potpuno napuniti da bi se izbjegla “memorija baterije”. Ovo ne važi za litijum-jonske baterije. Nekada su se u telefonima koristile nikl-kadmijumske a nakon toga metal-hidrid baterije. Ove baterije su se morale potpuno isprazniti a zatim puniti do maksimalnog kapaciteta. Nepravilno punjenje im je značajno skraćivalo vijek trajanja. Ako ste djelimično punili ove baterije do nekog nivoa, taj nivo je postajao maksimalni, zbog toga se govorilo da ove baterije imaju “memoriju”.

Mobilni telefon

Litijum-jonske baterije, koje se sada nalaze u svim novim telefonima, rade na drugom principu i za njih važi obrnuto pravilo. Ne smiju se potpuno isprazniti niti puniti do maksimalnog kapaciteta. Najveća prednost ovog tipa baterije u odnosu na prethodne što može djelimično da se puni, odnosno baterija telefona se ne puni do kraja niti prazni do kraja. Možete bateriju uključiti na punjač za vreme pauze dovoljno da “osvježi” bateriju. Litijum jonske baterije su srećne ako ih držite iznad 20% i ispod 90% kapaciteta. Da budemo precizni, one su najsrećnije kada su napunjene na 50% kapaciteta. Optimalan vijek baterije bi se postigao kada bi baterija stalno bila napunjena između 40-80%.

Ukoliko, duže vremena nećete koristiti telefon sa litijum jonskom baterijom napunite je do 50% kapaciteta prije nego što ga isključite. Ovo je bolje za bateriju nego da ste je napunili do 100%. Baterija će se, naravno, prazniti i kada je telefon isključen tako da je potrebno bateriju svakih dva mjeseca napuniti do 50% kapaciteta.

Potrošnja energije između dva punjenja

Kao što smo vidjeli dopunjavanje litijum-jonskih baterija za njih uopšte nije štetno, čak naprotiv mnogo je bolje od potpunog punjenja baterije. E sada, postavlja se pitanje, koliko je to energije koja treba da se potroši da bi telefon stavili na punjač. Naučnici su utvrdili da ako punite telefon poslije 60% potrošenog kapaciteta udvostručićete životni vijek baterije u odnosu da ga punite poslije 100% potrošene baterije. Ako punite bateriju nakon 20% potrošene energije uduplaćete životni vijek baterije u odnosu da ste punili posle 60%. Nadopunjavanje na svakih potrošenih 20% kapaciteta bi bilo nepraktično tako da se ovde mora naći mjera, optimum. Smatra se da će se životni vijek baterije produžiti ako je nadopunjavate poslije 50% potrošene energije. Manja, redovna dopunjavanja su mnogo bolja za li-jon baterije od dugih punjenja.

Izbjegavajte brzo punjenje

Brzi punjači su nas totalno osvojili. Vrlo su praktični i za vrlo kratko vrijeme napune bateriju. Ali to ima svoju cijenu. Stalno punjenje baterije na telefonu brzim punjačem skraćuje vijek baterije. Brzi punjači nisu ništa mnogo drugačiji od običnih samo na izlazu daju veći napon. To omogućava brže punjenje baterije mobilnog telefona ali je i oštećuje.

Mobilni telefon

Brzi punjači su dobri kada vam je povremeno potrebno da osvježite bateriju, nadopunite je. Ovi punjači su predviđeni da pune baterije telefona 15-20 minuta, ali nisu predviđeni za punjenje u punom ciklusu. Ako želite da je punite do skoro punog kapaciteta, koristite spori punjač.

Izbjegavajte ekstremne vrućine i hladnoće

Ekstremne vrućine i hladnoće, kojima su izloženi telefoni, su jedan od važnijih faktora koji utiču na vijek litijum-jonske baterije. Ovo je i glavna mana litijum-jonske baterije u odnosu na starije baterije metal-hidrid i još starije nikl-kadmijumske. Suviše visoke ili niske temperature doprinose da se izgubi kapacitet litijum jonske baterije mnogo brže neko kada se održava na pogodnim temperaturama. Ukoliko telefon radi na temperaturama između 25-30 stepeni celzijusa, što je optimalno, baterija će zadržati 80% svog kapaciteta poslije prve godine kada se puni tokom cijelog ciklusa, od prazne do pune. Kapacitet baterije će biti veći od ovoga poslije godinu dana ako se koriste manji priodični ciklusi punjenja.

Ukoliko se telefon izlaže temperaturama većim od 40 stepeni celzijusa, kapacitet će poslije godinu dana pasti na svega 65%. Ako se baterija izloži temperaturi od 60 stepeni celzijusa ovaj nivo će dostići za samo tri mjeseca. Ove temperature je moguće dostići ako zaboravite telefon u kolima tokom vrućeg ljetnog dana ili ako se nalazi ispod jastuka i dugo vremena se puni na brzom punjaču. Imajući u vidu sve što smo rekli može se zaključiti da je najgora varijanta baterija napunjena do kraja i izložena visokoj temperaturi.

Korišćenje telefona dok se nalazi na punjaču

Ovaj slučaj ima i svoje ime, parazitsko opterećenje. Ovo opterećenje se događa kada se baterija znatno isprazni za vrijeme punjenja. Ovo se može desiti kada istovremeno sa punjenjem gledate video zapis ili igrate igrice na telefonu. Parazitska opterećenja su loša za baterije jer iskrivljuju ciklus punjenja odnosno prave niz mini ciklusa gdje se dio baterije stalno puni i prazni i taj dio baterije se ošteti mnogo brže u odnosu na ostatak baterije. Dakle, savjet je kada telefon stavite na punjač ne koristite ga. Budite strpljivi i pustite da se baterija napuni do željenog nivoa.

Punjenje telefona preko noći

Da li puniti telefon preko noći ili ne? Na ovu temu ima više mišljenja. Prvobitno se pouzdano mislilo da je ovo apsolutno štetno za bateriju a kasnije su se pojavila i neka mišljenja da ovo nema uticaja na vijek litijum – jonske baterije u telefonu. Pobornici prve tvrdnje smatraju da „prepunjavanje“ baterije tokom noći pogubno djeluje na bateriju, dok pobornici druge tvrdnje kažu da moderni telefoni imaju mehanizam koji isključuje punjenja baterije kada dostigne 100% kapaciteta, bez obzira što je i dalje priključen na punjač. Ni jedni ni drugi nisu potpuno u pravu. Svakako da moderni telefoni imaju automatski „prekidač“ koji ne dozvoljava dalje punjenje preko 100% ali se punjenje aktivira čim napunjenost padne ispod 100% kapaciteta. Ovo se dešava više puta tokom noći. Ovo praktično znači da je čitavu noć telefon potpuno napunjen a ranije smo već rekli da za litijum jonsku bateriju ovaj nivo napunjenosti nije dobar sa aspekta životnog vijeka baterije. Takođe, stalno dopunjavanje baterije izaziva i njeno često zagrejavanje, što takođe nije povoljno. Generalno, na ovaj način nećete značajno skratiti životni vijek baterije ali će imati uticaja.

Koliko je važno formiranje baterije?

Gotovo svima je poznat termin formiranje baterije telefona. Obično je bio neophodan korak kada kupite novi telefon, odnosno punjenje baterije novog telefona. To je proces kontrolisanog punjenja koji je obezbjeđivao maksimalan kapacitet baterije. Izvodi se tako što se baterija tri puta puni po 12 sati, sa kompletnim pražnjenjem između punjenja. Kao što smo rekli, baterije koje su se nekada koristile, nikl-kadmijumske i nikl-metal-hidrid imali su lošu osobinu da usljed nekontrolisanog punjenja „zaborave“ maksimalni kapacitet. Kod njih je punjenje baterije za mobilni prvi put bio obavezan kako bi se uspostavio maksimalan kapacitet. Litijum-jonske baterije nemaju taj problem tako da kod ovih baterija nije potrebno formiranje baterije. Vidimo na kraju da odgovor na pitanje kako produžiti vijek baterije telefona i nije tako jednostavan. Sastoji se od niza postupaka koji će usporiti propadanje baterije i na taj način produžiti vijek trajanja baterije.

(Moja radionica)

Pin It